İnsan  ve  nüfus  hareketleri  göç  kavramı  altında  ele  alınmaktadır.  İnsanların  genellikle  daha  iyi şartlarda yaşamak amacıyla bulundukları yurtlarını terk ederek başka bir yere gitmek amacıyla yer değiştirmelerine göç denir. İnsanlar daha tarihin ilk dönemlerinde bile doğal afetlerden kaçma, yaşamları için ihtiyaç duydukları gereksinimlerini karşılayamama gibi nedenlerle bulundukları yerleri terk ederek göç etmişlerdir. Bu doğrultuda göçün insanla birlikte tarih sahnesine çıkan bir olgu ve insan topluluklarının kaçınamayacakları bir süreç olduğu söylenebilir. Örneğin göç hareketleri sınır aşıp aşmamasına göre iki gruba ayrılmaktadır. Ülke sınırları içerisinde meydana gelen yer değiştirme hareketine iç göç, ülke sınırları aşılan insan hareketlerine ise dış göç denilmektedir. Dış göçlerin genellikle kaynak ülkedeki işsizlik ve nüfus patlamasının birer sonucu olduğu, ülkelerinin ekonomisi üzerindeki baskıyı hafifletmekle kalmayıp aynı zamanda gittikleri ülkelerde de potansiyel oluşturarak, ülkelerine maddi ve manevi yardım unsuru teşkil edebildiği kabul görmektedir. Bununla birlikte, yurt dışından ülkeye gelen göçmenlerin ekonomisi zayıf ve gelişmekte olan ülkelerde bir ekonomik baskı unsuru oluşturduğu ve çeşitli ekonomik ve sosyal zorlukların kaynağını oluşturabildiği de ifade edilmektedir. Göç hareketleri, aynı zamanda kişilerin istekli olma durumuna göre de sınıflandırılabilmektedir. İnsanların kendi isteği ile ikamet ettiği yeri değiştirmesine serbest göç, ikamet ettiği yerde yaşayabilmesi için gereken yaşamsal şartların ortadan kalkması durumunda ortaya çıkan insan hareketlerine ise zorunlu göç olarak tanımlanır. Tanımlardan anlaşılabileceği gibi, bazı farklılıklar olmasına rağmen göç tanımlarının ortak unsuru yer değiştirmedir. Bu yer değiştirme, çok kısa mesafeli olabileceği gibi, ülke sınırları dışına taşan uzunlukta bir mesafede de olabilmektedir. Bu bağlamda tanımlamak gerekirse göç; iktisadi, sosyal, siyasi ve ekolojik veya bireysel nedenlerle, bir yerden başka bir yere yapılan ve kısa, orta veya uzun vadeli geriye dönüş veya sürekli yerleşim hedefi güden coğrafi, sosyal ve kültürel bir yer değiştirme hareketidir.

Birçok insanın yurt dışında yaşama hayali kurmuştur. Cesaret edemeyenin, cesaret edene imrenerek baktığı; cesaret edenin ise zaman zaman karşılaştığı zorluklardan dolayı kendi kendine “Acaba doğru mu yaptım?” diye sorduğu, asla kolay diye tanımlanamayacak bir hayat bekliyor olacaktır sizleri.

Her güzel şeyin bir bedelinin olduğu gibi, bu yurt dışında yaşamanın da sizi karşı karşıya bıraktığı birçok zorluğu olacaktır.

Ruh, beden ve yaşam sağlığı bir bütün olarak değerlendirilmelidir. Hastalıklarla mücadele biyolojik ve fizyolojik açıdan sürdürülürken; sosyolojik ve psikolojik boyutundaki gözden kaçan hususlar önemli sonuçlar doğurabilmektedir.

Eğer biyolojik ve fizyolojik mücadelenin yanında sosyolojik ve psikolojik etkileri de göz önünde bulundurursak hastalıklarla ve doğurdukları sonuçlarla mücadelede daha başarılı sonuçlar elde edilebilir.

Pandemi gibi ciddi sonuçlar doğuran salgın hastalıklarda; tüm kurum ve kuruluşlarda, toplum ve bireylerde belirsizliğin artması, kaygı ve korkunun çoğalması insanların ya şama bağlılıklarını azaltarak stres ve panik havasının oluşmasının yanı sıra fizyolojik olarak ta bağışıklığımızı azaltabilmektedir.

Endişe, stres, yorgunluk, uykusuzluk, yaşamsal süreçlerdeki kargaşa ve beslenme bozuklukları başta olmak üzere birçok olumsuz durumla karşı karşıya kalınabilmektedir. Bu gibi olumsuz durumların kriz dönemlerinde yönetilebilmesi zor durumlardan ve olumsuzluklarından daha kolay ve daha az zararla çıkılmasına destek olacaktır.

Psikolojik ve sosyal sorunların biyolojik olarak bedenlerimizi alt üst eden hastalıklara neden oldukları gibi tam tersi de geçerlidir. Salgında ki biyolojik etkinin artması psikolojik ve sosyal salgının büyümesine, psikolojik ve sosyal salgının büyümesinin de salgınla biyolojik mücadelenin zayıflamasına neden olabilmektedir.

Bütün bunların yanında, pandemi sürecinde kendi ülkesinde olmayıp yabancı bir ülkede yaşıyor olmak insanlar üzerinde ayrı bir olumsuz etki yaratabilmektedir. Yabancı ülkelerde yaşayan yabancı uyruklu insanların dil ve kültür farklılıklarından dolayı yaşadıkları zorluklara birde salgın hastalıklarla mücadelenin eklenmesi bu insanların omuzlarındaki yükü bir kat daha ağırlaştırabilmektedir. Yaşadıkları ülkenin salgın hastalıkla mücadele uygulamalarından haberdar olmak, uygulamaları doğru anlamak, başvurulacak kurum/kuruluşları doğru bilmek salgın hastalıklardan korunmak için çok önemlidir.

Bu gerçeklerden yola çıkarak Koronavirüs salgınına Türkiye’de yakalanan yabancılara yönelik olarak, “Türkiye’de Yaşayan Yabancılara COVİD-19 salgınının etkileri araştırması: Kırgızistan Vatandaşları Uygulaması” konulu araştırması gerçekleştirilmiştir.

Araştırmada   kartopu   örnekleme   yöntemi   kullanılmıştır.   Türkiye’de   ya şayan   Kırgızistan vatandaşlarının üye olduğu ve/veya iletişimde olduğu sivil toplum kuruluşları başta olmak üzere Kırgızistan vatandaşları ile iletişime geçilerek CATI ve/veya CAWI yöntemi ile veriler toplanmıştır. Ayrıca  Türkiye’de  yaşayan  Kırgızistan  vatandaşlarının  üye  oldukları  sivil  toplum  kuruluşları yöneticileri ile de odak gurup toplantıları yöntemi ile veriler toplanmıştır. 14 Haziran-10 Temmuz 2020 tarihleri arasında   toplanan   veriler   aşağıda   sunulan   sonuçlar   neticesinde   rapor oluşturulmuştur.

AMAÇ

Bu çalışmanın ana amacı, Türkiye’de yaşayan Kırgızistan vatandaşlarının Pandemi sürecinde yaşadıkları sıkıntıların tespit edilmesi ve beklentilerinin ortaya konmasıdır. Ülkesinden, ailesinden ve kendi kültüründen uzak bir yerde yaşamanın verdiği sıkıntıların yanında pandeminin de zorlaştırdığı hayatlarında ne tür beklentileri var onları da ortaya koymak diğer amaçlar arasındadır.

KAPSAM

Bu araştırmanın kapsamını Türk vatandaşı olmayan ve Türkiye’de yaşayan 18 yaşından büyük kişilerden oluşmaktadır.

YÖNTEM VE SÜREÇ

Çalışma Kartopu örnekleme yöntemi ile belirlenen örnek bireyler üzerinden CATI ve/veya CAWI yöntemlerini kullanarak veri toplaması gerçekleştirilmiştir. Çalışma 14 Haziran-10 Temmuz tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir.

YÖNETİCİ ÖZETİ

Çalışma 14 Haziran-10 Temmuz 2020 tarihleri arasında CATI ve CAWI yöntemi ile gerçekleştirilen çalışma sonucunda Türkiye’de yaşayan Kırgızistan vatandaşları özelinde bu rapor hazırlanmıştır.

Çalışmaya toplam 166 Kırgızistan vatandaşı katılmıştır.

• Çalışmaya katılanların %77,3’ünün kadın, %22,7’sinin erkek olduğu görülmektedir.
• Çalışmaya katılanların %40,9’unun 45-54 yaş aralığında yer aldığı görülmektedir.
• Çalışmaya katılanların %54,5’inin kendi imkanları ile geldikleri görülürken, %18,2 si şirket aracılığı ile para ödeyerek geldikleri gözlenmiştir.
• Çalışmaya katılanların %47,6’sının kendi evinde tek başına/ailesiyle yaşadığı görülürken, %38,1 inin arkadaşları ile ortak bir evde kaldıkları tespit edilmiştir.
• “Türkiye’de geçiminizi nasıl sağlıyorsunuz?” sorusuna çalışmaya katılanların %72,2 si çalışarak kendisinin karşıladığı, %27,3 ünün de kendi ülkelerinden ailelerinin desteği ile geçimini sağladıkları görülmektedir.
• Türkiye’de yapılan işlere yönelik cevaplar incelendiğinde, çalışmaya katılanların %50 işçi olarak veya farklı işlerde çalıştıkları görülürken, %18,2 sinin “Evde yardımcı hizmetlerde çalışıyorum” dedikleri, %4,5 inin “Evde hasta/yaşlı bakımında çalışıyorum” dedikleri gözlenmiştir.
• Araştırmaya katılanların “Ülkenizde sizi bekleyen bir aileniz var mı?(Anne-baba, eş-çocuk vb.)” sorusuna %72,7 oranında evet cevabını verdikleri görülmüştür.
• Araştırmaya katılanların “Ülkenize ailenize para gönderebilme durumunuzu belirtiniz.(TL)” sorusuna %86,4 oranında hayır cevabını verdikleri görülmektedir.
• Çalışmaya katılanların “Türkiye’de 1 aylık geçiminiz için yaklaşık olarak harcadığınız parayı belirtiniz.(TL)” sorusuna %40,9 u 2001-3000 TL arasında, %27,3 ü 1000-2000 TL arasında paraya ihtiyaçları olduğunu belirttikleri görülmektedir.
• Araştırmaya katılanların “Türkiye’de yaptığınız iş karşılığında aylık yaklaşık olarak ne kadar kazanıyorsunuz?(TL)” sorusuna %27,3 ü çalışmıyorum cevabını verdikleri, %31,8 inin 1000-2000 TL arasında bir gelir elde ettiklerini belirttikleri görülmektedir.
• Çalışmaya katılanların   “Türk  yetkililerin    yabancı   uyruklu    vatandaşlara olan    tutum  ve yaklaşımlarından memnuniyet”  dağılımları  incelendiğinde,  %18  inin  memnun  olmadığı  ve  %36,4 ünün de orta derecede memnun oldukları görülmektedir.
• Araştırmaya katılanların “Yaşanılan yerdeki komşuların yabancı uyruklu vatandaşlara karşı davranışlarından memnuniyet” durumları incelendiğinde %54,6 sının memnun oldukları görülmektedir.
• Araştırmaya katılanların “Türkiye’de sağlık hizmetlerinden memnuniyet” dağılımları incelendiğinde, %45,5 inin memnun olduğu, %36,4 ünün orta derecede memnun olduğu ve %18,2 sinin de memnun olmadıklarını belirttikleri görülmektedir.
• Araştırmaya katılanların Türkiye’de yaşayan yabancı uyruklu vatandaşların kendi ülke yetkililerinin kendilerine olan yaklaşımlarından memnuniyet” dağılımları incelendiğinde %40,9 unun memnun, %18,2 sinin de memnun olmadıkları görülmüştür.
• Araştırmaya katılanların “COVİD-19 salgını nedeniyle çalıştığım kurumun yaptığı açıklama ve bilgilendirmeler yeterli buluyorum.” Önermesine %36,4 oranında katılmadıkları görülmektedir.
• Araştırmaya katılanların “COVİD-19 salgınına karşı, evden işime gelene kadar geçen sürede benim dışımdaki insanların maske takma ve sosyal mesafe kurallarına uymadıklarını düşünüyorum.” Önermesine %27,3 oranında katılıyorum cevabını verdikleri görülmektedir.
• Araştırmaya katılanların “Türkiye’de Koronavirüs konusunda bilgilendirmelere ulaşmakta zorluk çekiyorum.” Önermesine %50 oranında kısmen katılıyorum cevabını verdikleri görülmektedir.
• Araştırmaya katılanların “Pandemi salgını sürecinde Türk vatandaşları ile Türk vatandaşı olmayanlar arasında hiç ayrım yapılmıyor.” Önermesine %81,8 oranında katılmıyorum cevabını verdikleri görülmektedir.
• Araştırmaya katılanların “Türkiye’deki Koronavirüs le mücadele benim ülkeme göre çok daha başarılı.” Önermesine %36,4 oranında kısmen katılıyorum cevabını verdikleri görülmektedir.
• Koronavirüs ekonomik durumu etkileme durumu sorgulandığında Araştırmaya katılanların %72,7 si olumsuz etkilendi cevabını verdikleri görülmektedir.
• Koronavirüs kapsamında Türkiye Cumhuriyeti devletinden herhangi bir destek ya da yardım alma durumu sorgulandığında, Araştırmaya katılanların %22,5 i maddi destek, %13,5’i hijyen ve virüsten korunma ürünleri yardımı aldıklarını söyledikleri görülmektedir.
• Koronavirüs kapsamında kendi ülkenizden herhangi bir destek ya da yardım alma durumu sorgulandığında, Araştırmaya katılanların %9,1 i maddi destek aldığını belirtirken %68,3 ü herhangi bir destek almadığını belirtmektedirler.
• Çalışmaya katılanların %59,1′,inin ellerini sık sık yıkama/kolonya kullanma isteğinin arttığı görülmektedir.
• Çalışmaya katılanların %40,9’unun insanların salgın hastalıklarıyla ilgili kişisel tedbirler almadıklarıyla ilgili düşüncelerinin arttığı görülmektedir.
• Çalışmaya katılanların %31,8 inin hastalığa yakalanma riskinin arttığını düşündükleri görülmektedir.
• Çalışmaya katılanların %40,9’unun öksüren/hapşıranlarda endişelenme durumunun değişmediği, %40,9’unun Öksüren/hapşıranlardan endişelenme durumunun arttığı görülmektedir.
• Çalışmaya katılanların %50’sinin Sağlığı hakkındaki endişelerinin arttığı görülmektedir.
• Çalışmaya katılanların %63,6’sının COVİD-19 hastalığına yakalansa bile hastalığı yeneceğine dair inancının arttığı görülmektedir.
• Çalışmaya katılanların %63,7’sinin bireysel sağlığı hakkında diğer insanlara göre kaygısının arttığı görülmektedir.
• Çalışmaya katılanların %45,5’inin yaşama sevincinin azaldığı görülmektedir.
• Çalışmaya katılanların %54,5’inin ailesine karşı endişe verici duygularının arttığı görülmektedir.
• Çalışmaya katılanların %36,4’ünün dışarıdan yeme içme isteğinin azaldığı görülmektedir.
• Çalışmaya katılanların %50’sinin sağlıklı beslenmeye karşı dikkatinin arttığı, %45,5’inin sağlıklı beslenmeye karşı dikkatinin değişmediği görülmektedir.
• Çalışmaya katılanların %54,6’sının COVİD-19 salgını nedeniyle işini kaybetme kaygısının arttığı, %22,7’sinin ise işini kaybetme kaygısının azaldığı görülmektedir.
• Çalışmaya katılanların %50’sinin gelecekle ilgili karamsarlığının arttığı görülmektedir.
• Çalışmaya katılanların %45,5’inin kalabalık ve kapalı ortamlarda bulunma isteğinin azaldığı, %40,9’unun ise kalabalık ve kapalı ortamlarda bulunma isteğinin arttığı görülmektedir.
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 

• COVİD-19 salgınına ilişkin olarak “Tedbirler ve Kurallara Uyma” Konusunda önermelere katılma durumu dağılımı

  1. COVİD-19 salgını nedeniyle Türkiye genelinde alınan koruyucu ve önleyici tedbirler yeterlidir.
  2. COVİD-19 salgını nedeniyle yaşadığım il genelinde alınan koruyucu ve önleyici tedbirler yeterlidir.
  3. COVİD-19 salgını nedeniyle çalıştığım kurumda alınan koruyucu ve önleyici tedbirler yeterlidir.
  4. COVİD-19 salgını nedeniyle çalıştığım kurumun yaptığı açıklama ve bilgilendirmeleri yeterli buluyorum.
  5. COVİD-19 salgınına karşı, evden işime gelene kadar geçen sürede benim dışımdaki insanların maske takma ve sosyal mesafe kurallarına uymadıklarını düşünüyorum.
  6. COVİD-19 salgınına karşı, çalışma arkadaşlarımın maske takma ve sosyal mesafe kurallarına uymadıklarını düşünüyorum.
  7. COVİD-19 salgınına karşı, apartman/sokak komşularımın maske takma ve sosyal mesafe kurallarına uymadıklarını düşünüyorum.
  8. Türkiye’de Koronavirüs konusunda bilgilendirmelere ulaşmakta zorluk çekiyorum.
  9. Koronavirüs sürecinde maske ve sağlık desteğine ulaşmada zorluk çekiyorum.
  10. Pandemi salgını sürecinde Türk vatandaşları ile Türk vatandaşı olmayanlar arasında hiç ayrım yapılmıyor.
  11. Türkiye’deki Koronavirüs ile mücadele benim ülkeme göre çok daha başarılı.
      
      
      
      

      
      
      
      
      
      
      

      COVİD-19’UN EKONOMİK DURUMU ETKİLEME DAĞILIMI
      
      
      
      

      COVİD-19 SALGININA İLİŞKİN OLARAK “DAVRANIŞ ŞEKİLLERİ” DURUMU DAĞILIMI
      

      1.Ellerimi sık sık yıkama/kolonya kullanma isteğim,

      2.insanların salgın hastalıklarıyla ilgili kişisel tedbirler almadıklarıyla ilgili düşüncem,

      3.Hastalığa yakalanma riskimin arttığına ilişkin düşüncem,

      4.Öksüren/hapşıranlardan endişelenme durumum,

      5.COVİD-19 konusundaki haberleri takip etme istekliliğim,

      6.Sağlığım hakkında endişelerim,

      7.Gelecek ile ilgili karamsarlığım,

      8.Kalabalık ve kapalı ortamlarda bulunma isteğim,

      9.Sağlıklı beslenmeye karşı dikkatim,

      10.Dışarıdan yeme içme ile ilgili istekliliğim,

      11.İşlerimle ilgili odaklanmada güçlük yaşama durumu,

      12.Aileme karşı endişe verici duygularım,

      13.Yaşama sevincim,

      14.Bireysel sağlığım hakkında diğer insanlara göre kaygılarım,

      15.Modern tıbbın iyileştirici gücüne olan inancım,

      16.Uyku düzenime uymakta zorlanma durumum,

      17.COVİD-19 hastalığına yakalansam bile hastalığı yeneceğime dair inancım,

      18.COVİD 19 salgını nedeniyle işimi kaybetme kaygılarım,
      
      
      
      

      

      

      
      
      
      
      

      
      
      
      

      

      
      

      SONUÇ VE ÖNERİLER

      İnsanlar kısa süreliğine de olsa bulundukları yerden bir umutla başka bir ülkeye gitmektedir. Yolculuk öncesinde nelerle karşılaşacağını bilmeden, sadece duyduğu iyi örneklerle heyecan ve umut ile harekete geçmektedirler.

      Bu çalışmada elde edilen bulguların yeni başlayacak olanlara yol gösterebileceği düşünülmektedir.

      Çeşitli nedenlerle Türkiye’ye gelen Kırgızistan vatandaşlarının en önemli amaçları ekonomik olarak kazanım sağlamak ve bu kazanımlarını ülkelerinde kendilerini bekleyen yakınları ile paylaşmak olarak görülmektedir. Bu amaç kendilerini hem heyecanlandırıyor hem de suistimale açık bir ortam yaratmaktadır. Türkiye’ye gelmeden önce geliş yolları, geldiklerinde kalacak yer durumları, çalışmak için iş bulma durumlarının her aşamasında yanlış kişilerle karşılaşıp sıkıntı yaşama ihtimalleri olabilmektedir. Türkiye’ye ücret karşılığı firmalardan hizmet alınabilmekte, ancak bu firmaların önemli bir kısmı bu insanların heyecanlarını ve umutlarını sömürerek haksız kazanç elde edebilmekte ve bu yolculuğa çıkan insanların hayallerini ve umutlarını söndürebilmektedirler.

      Bu olumsuzlukların önüne geçebilmek için iki aşamalı yol izlenebilir. Bu yöntemlerin paydaşları iki ülke kurum/kuruluşları, deneyimli şirketler ve sivil toplum kuruluşlarının olabileceği önerileri gelmiştir.

       

Türkiye deki hanelerin yaklaşık %22,5 inde en az 1 kişi 65+ nüfus grubunda görülmektedir.

Türkiye’de en az bir yaşlı(65+) fert bulunan toplam 5 milyon 629 bin 421 hanenin yaklaşık %25 inde yani 1 milyon 373 bin 521 inde tek başına yaşayan yaşlı ferlerden oluşmaktadır. 65+ kişi olan tek kişilik hanelerin %75,7 sinde yaşlı kadın, %243 ünde ise yaşlı erkekler yaşamaktadır.

Yaşlı nüfusun en fazla olduğu il %18,8 ile Sinop olurken, bu ili Kastamonu(%17,7), Artvin(16,2) ve Çankırı(%16,2) takip etmektedir. Yaşlı nüfus oranının en az olduğu il ise %3,3 ile Şırnak, Hakkari(%3,4) ve Şanlıurfa(%3,9) olarak görülmektedir.

TÜİK in hane bilgilerinden sonra, Aile bakanlığı verilerine göre yaklaşık 20 bin 65+ yaş grubunda olan vatandaşımız, bakım evi/huzurevinde yaşamaktadır. Ayrıca yaklaşık 160 bin kişiye de evde bakım hizmeti Aile bakanlığı tarafından verilmektedir.

Tüm dünyası ve ülkemizi derinden etkileyen “COVID 19” virüsü salgınının en fazla etkilenen bireylerin 65+ yaş alan kişiler olduğu bilinmektedir. Bu nedenledir ki alınan önlemlerin önemli bir kısmının 65+ yaş alan insanlarımızı korumaya yönelik sosyal izolasyon uygulanmaya çalışılmaktadır. Yaş aldıkça birden fazla hastalıkla mücadele eden yaş almış insanlarımızın COVİD 19 virüsünden çok daha hızlı bir şekilde etkilenirken mücadele gücü de azalmaktadır. 25 Mart 2020 tarihinse sağlık bakanlığının açıklamasına göre 60 yaş üstünde iki vakanın tedaviye olumlu cevap vererek taburcu olduğu görülmüştür.

Tüm bu verilerden hareketle, eve kapanan 65+ yaş grubunun ve aile bireylerinin “COVID 19” virüs salgınına ilişkin algılarının araştırılması amacıyla Türkiye genelinde %95 güven ve %3 duyarlılıklar 1084 kişiyle CATI (Bilgisayar Destekli Telefon Anketi) yöntemi ile bir araştırma planlanmış ve gerçekleştirilmiştir. Görüşme 12 idari bölünüşe göre lider illerde gerçekleştirilmiştir. Çalışmada elde edilen sonuçlar ÖNCÜ GÖSTERGE niteliğinde yorumlanmaktadır.

Tablo 1: Araştırma kapsamında görüşülen 1084 kişinin illere göre dağılımı

Araştırmaya katılan 1084 kişinin illere göre dağılımı göz önüne alındığında en çok İstanbul, Ankara ve İzmir illerine ait katılım gözlenirken en az Erzurum, Trabzon ve Tekirdağ illerine ait katılımın olduğu gözlenmiştir.

BULGULAR

Tablo 2: Araştırma kapsamında görüşülen 1084 kişinin yaş ve haneden kişi sayısına göre ortalama, minimum ve maksimum değerleri dağılımı

Çalışmaya katılanların yaş ortalaması 43,54 olarak görülürken, en düşük 18 en yüksek 85 yaşında oldukları tespit edilmiştir.

Çalışmaya katılanların hanede yaşayan kişi sayıları sorulduğunda en düşük 1 kişilik bir aile ve en yüksek 8 kişilik hanelerden oluştuğu görülmektedir. Hanelerde ortamla olarak en az 4,26 kişinin yaşadığı gözlenmiştir.

Tablo 3: Araştırmaya katılan 1084 kişinin illere göre % dağılımı

Araştırmaya katılanların %39,1 i nin İstanbul’dan, %1,9 u ise Erzurum ilinden katıldıkları görülmektedir.

Tablo 4:Araştırmaya katılan 1084 kişinin cinsiyete göre dağılımı

Araştırmaya katılanların %53 ü nün erkek, %47 si nin ise kadın olduğu görülmektedir.

Tablo 5: Araştırmaya katılan 1084 kişinin yaşadığı yere göre dağılımı

Araştırmaya katılanların %59,9 u nun il merkezinden, %30,3 ü nün ilçe merkezinden  %9,9 u nun ise köyden katıldıkları görülmektedir.

Tablo 6: Araştırmaya katılan 1084 kişinin eğitim durumuna göre dağılımı

Araştırmaya katılanların %35,30 u nun yüksekokul mezunu olduğu %2,10 u nun ise okur-yazar olmadığı görülmektedir. İlköğretim ve ortaöğretim mezunu ise sırasıyla 23,30% ve 22,20% dir.

Tablo 7: Araştırmaya katılan 1084 kişinin medeni duruma göre dağılımı

Araştırmaya katılanların %75,10 u nun evli, %21 i nin bekar, %3,90 ı nın ise eşinin vefat ettiği görülmektedir.

Tablo 8:Araştırmaya katılan 1084 kişinin hanesinde 65+ yaş bulunma dağılımı

Araştırmaya katılanların %80,30 u nun hanesinde 65+ yaş kişi bulunmadığı, %13 ü nün hanesinde 65+ yaş 1 kişi bulunduğu, %6,10 u nun hanesinde 65+ yaş 2 kişi bulunduğu ve %0,60 ı nın hanesinde 65+ yaş 3 kişi bulunduğu olarak görülmektedir.

Tablo 9:Araştırmaya katılan 1084 kişinin kimin için endişelendiniz sorusuna verdikleri cevap dağılımı

Araştırmaya katılanların %86,70 i nin çocukları için, %86,50 si nin 65+ anne/babaları için, %85,90 ı nın eşi için, %67,10 u nun tüm aile fertleri için, %39,90 ı nın diğer seçeneği için ve %39,55 i nin ise kendi için endişelendiği görülmektedir. Bu kısımda araştırmaya katılanlar birden çok cevap verebilmişlerdir.

Tablo 10: Araştırmaya katılanların “Hanenizde bulunan 65+ bireyler (yok ise cevaplandırmayın) bu süreçte kendilerini nasıl hissediyorlar?” sorusuna verdikleri cevapların dağılımı

Araştırmaya katılanların cevaplarına bakıldığında 65+ bireylerin  %36,90 ı nın  şaşkın olduğu, %31,80 i nin kendini işe yaramaz hissetiği, %31,30 u nun kendini kapalı alanda sıkımış hisettiği, %25,75 i nin ailesine düşkün olduğu, %22,95 inin içine kapanık olduğu ve %15,90 ı nın ise korkmuş olduğu görülmektedir. Bu kısımda araştırmaya katılanlar birden çok cevap verebilmişlerdir.

Tablo 11: Araştırmaya katılan 1084 kişinin “Hanenizde bulunan 65+ bireyler COVİD 19 virüs salgınından önce yaptıkları ve şu anda yapamadıkları günlük aktiviteler nelerdir?” sorusuna verdiği cevap dağılımı

Araştırmaya katılanların cevaplarına bakıldığında 65+ bireylerin sosyal hayata dair değişimleri görülmektedir. Burada en büyük farklılık +%13,2 oranı ile TV izlemenin arttığı ve -%41,6 oranı ile camiye gitmenin azaldığıdır. Tv izlemenin artması ve camiye gitmenin azalması durumu 65+ yaş grubuna uygulanan sokağa çıkma sınırlandırmasının gerçekleştiğini işaret etmektedir. Pozitif artışlardan birinin ise +%11,1 oranında torunlar ile ilgilenmek olduğu dikkat çekmektedir. 65+ yaş grubunun hareket sınırının kısıtlandığı açık bir şekilde görülmektedir.

Tablo 12: Araştırmaya katılanların “COVİD 19 virüs salgınından sonra evde kalma zorunluluğu 65+ bireylerde evde yaşadıkları sorunlar nelerdir?” sorusuna verdiği cevapların dağılımı

65+ yaş bireylerin evde kalma zorunluluğundan kaynaklanan sorunlara bakıldığında %58,40 ı nın evde vakit geçirmede zorlandığı, %51,90 ı nın aile dışında birileri ile görüşmede zorlandığı, %41,0 ı nın sürekli bir şeyler yapmak istemeleri, %39,70 i nin evde bulunan diğer bireyler ile çatışma halinde olduğu, %22,40 ı nın kendilerini işe yaramaz hissettikleri ve %9,80 i nin sorun yaşamadığı görülmektedir.

Tablo 13: Araştırmaya katılanların “COVİD 19 virüs salgınından sonra evde kalma zorunluluğu süresince 65+ yaş grubunda olan bireylere evde kaldıkları sürece kendilerini iyi hissetmeleri için neler yapıyorsunuz?” sorusuna verdikleri cevapların dağılımı

65+ yaş bireylerin evde kalma zorunluluğundan kaynaklanan ev içerisindeki davranış tutumlarına bakıldığında Tv ve/veya bilgisayardan ilgisini çeken programları izletme oranının %51,40, sık sık sohbet etme oranının %49,50, bahçeye çıkma oranının %32,30, mutfakta görev dağılımı yapma oranının %22,0, uzaktaki kişiler ile telefon ile görüştürülme oranının %17,80, kendisinin yapabileceği işler üretme oranının %15,90, evde spor yaptırma oranının %13,10, kitap okumayı sağlatma oranının %13,10 ve pek bir şey yapmıyoruz diyenlerin oranının ise %4,20 olduğu görülmektedir. 65+ yaş bireylerin ev içerisinde yeni ilgi alanları yaratma, ilgi ve desteğin yoğunlukta olduğu görülmektedir.

ÖNE ÇIKANLAR

• -Koronavirüs salgını nedeni cevaplayıcıların çocukları, 65+ anne/babaları ve aileleri için endişelendiği görülmektedir. Bireylerin kendileri için endişelenme oranı ise düşüktür.
• -Koronavirüs nedeni ile 65+ yaş bireylerin çoğunluğunun şaşkın olduğu, kendilerini bu süreç nedeniyle işe yaramaz hissettikleri ve içlerine kapanık oldukları görülmektedir.
• -Koranavirüs nedeni ile 65+ yaş bireylerin sosyal yaşantılarına getirilen sınırlandırmaların uygulandığı görülmektedir. “COVID-19 Öncesi ve Sonrası” bizlere bireylerin kahveye-camiye gitme, bankaya gitme, parka gitme, pazara gitme ve bakkal/markete gitme oranlarının büyük bir ölçüde azaldığını; torunları ile ilgilenmek ve TV izlemek alışkanlığının ise büyük bir ölçüde arttığı göstermektedir. Bu süreçte yapılan araştırma çerçevesinde 65+ yaş bireylerin vakitlerini çoğunlukla evde geçirdiği söylenebilmektedir.
• -Koranavirüs nedeni le 65+ yaş bireylerin evde kalma zorunluluğundan kaynaklı yaşadığı sorunlar olduğu görülmektedir. Bu sorunlar arasında evde vakit geçirmekte zorlandıkları, aile dışında birileriyle görüşmek istedikleri, bir şeyler yapmak istedikleri ve evde bulunan aile bireyleriyle devamlı çatışma halinde oldukları görülmektedir. Bu süreçte 65+ yaş bireylere sosyal mesafemizi koruyarak elimizden geldiğince destek olmamız gerektiği düşünülmektedir.
• -Koronavirüs nedeni ile 65+ yaş bireylerin kendilerini evde iyi hissetmeleri için ailelerinin destek amaçlı TV ve/veya bilgisayardan ilgisini çeken programları izlettikleri, sık sık sohbet ettikleri, ev içinde görev dağılımına dahil ederek kendilerini işe yaramaz hissetmelerini engellemeleri, uzaktaki sevdikleri ile telefon yoluyla görüştürdükleri görülmektedir. 65+ yaş bireyler ile yaşayan ailelerin aile büyüklerine karşı tutumlarının yapıcı olduğu ve sağlıklarını korumaları için onlara destek olduğu düşünülmektedir.
• -Burada gençlere, 65+ yaş bireylerin ailelerine ve yakınlarında bulunan komşularına karşı sorumluluk düştüğü görülmektedir. Büyüklerimizi sık sık telefon ile arayıp hal hatır sorarak ihtiyaçlarını karşılamalı, içinde bulunduğumuz süreci mümkün olduğunca evde kalarak ama yine de bir arada kalarak geçirmemiz gerektiği düşünülmektedir.

Küresel kriz olarak tanımlanan ve tüm dünyayı ve insanlığı olumsuz olarak etkileyen “Corona Virüsü” salgınına ilişkin gündem araştırması planlanıp gerçekleştirilmiştir. Corona virüsünün ilk olarak ortaya çıkışından ülkemize etki ettiği sürece kadar kurumların ve yetkililerin önemli çalışmaları ve öngörüleri sürekli olarak toplum ile paylaşılmaktadır. Yöneticilerin salgın krizini sağlıklı bir şekilde yönetebilmek için bir takım önlemler alınmaktadır. Alınan önlemler ve uygulanan yöntemler çerçevesinde toplumda sosyal etkileşimin ve iletişimin azaltılması amacıyla bazı düzenlemeler yapılmaktadır. Alınan önlemler ve düzenlemelerin insanın yaşam alışkanlıklarında önemli değişikliklere sebep olduğu bilinmektedir. Bu çerçevede tüketicilerin alış-veriş alışkanlıklarında değişiklikler olduğu gözlenmektedir. Yaşanan bu olaylar çerçevesinde tüketicilerin genel ve zaruri ihtiyaçlarını karşılayabilmek amacıyla market vb. alış veriş merkezlerine gitmeme eğilimlerinin ön plana çıktığı gözlenmektedir. Bu ihtiyaçların karşılanabilmesi için sanal marketleri ve e-alışveriş yöntemlerini tercih ettikleri ve bu tercihlerin kısa sürede arttığı gözlenmektedir. Sanal market ve/veya e-alışveriş yöntemlerini kullanma eğilimleri ile bu yöntemleri kullananların kapıdan ödeme ve teslim alma sırasında Corona virüsüne karşı alınmasını istedikleri önlemlerin araştırılması amaçlanmıştır.

Bu süreçte toplumun bir kesimi yapılanları ve bilgilendirmeleri yetersiz olarak tanımlarken, toplumun bir kısmı da yeterli olarak görmektedir.

Toplumun alış-veriş alışkanlıklarının genel olarak ne şekilde değiştiğini ölçümlemek ve doğru şekilde değerlendirmek amacıyla Türkiye genelinde %95 güven ve %3 duyarlılıkla 18+ yaş grubunda 1723 denek ile CATI (Bilgisayar Destekli Telefon Anketi) yöntemi ile bir araştırma planlanmış ve gerçekleştirilmiştir. Çalışma 10 büyük şehirde gerçekleştirilmiştir.

Sonuçların araştırma konusuna ilişkin olarak ÖNCÜ GÖSTERGE niteliğinde değerlendirilmektedir.

Tablo 1: Örneklem İller:

Çalışma Türkiye genelinde 10 Büyükşehirde 18+ yaşında olan 1723 denek ile CATI (Bilgisayar Destekli Telefon Anketi) yöntemi ile gerçekleştirilmiştir.

Çalışmanın Aşamaları;

Birinci Aşama:

 Bu aşamada İstatistik Dünyası uzmanları tarafından hazırlanan soru kağıdı pilot uygulama ile sınanarak

Soru kağıdının son haline getirilmiştir.

İkinci Aşama:

Bu aşamada pilot uygulamada son hali verilen soru kağıdının İDOL yazılım aracılığı ile veri tabanının hazırlanması gerçekleştirilmiştir.

Üçüncü Aşama:

Bu aşamada 17-19 Mart 2019 tarihleri arasında örnek illerde ağırlıklarına göre dağıtılmış denekler ile CATI (Bilgisayar Destekli Telefon Anketi) yöntemi ile görüşmeler gerçekleştirilmiştir.

Dördüncü Aşama:

Çalışma konusuna ilişkin olarak hazırlanan soru kağıdının denekler aracılığı ile doldurulduktan sonra sonuçların alınması ve raporlanması gerçekleştirilmiştir.

Beşinci Aşama:  Hazırlanan sonuç raporunun haber bülteni olarak www.istatistik.com.tr adresinde yayınlanmıştır.

Sonuçlar ÖNCÜ GÖSTERGE niteliğindedir.

BULGULAR

Çalışmada, hanede gıda/market alışverişlerinde karar vericiler veya kararda en az yarı yarıya söz sahibi olan kişiler ile görüşülmüştür.

Çalışmaya katılanların cinsiyetlerine göre dağılımları;

%52’si Erkek, %48’i kadın olarak gözlenmiştir.

Şekil 2: Yaş dağılımı

Çalışmaya katılanların yaş gruplarının dağılımı;

18-24 yaş arası: %21,4

25-34 yaş arası: %28,9

35-44 yaş arası: %25,1

45-54 yaş arası: %18,3

55 yaş ve üzeri ise %6,2

Şeklinde gözlenmiştir.

Çalışmaya katılan görüşmecilerin;

%45,2’si lise,

%39,2’si üniversite,

%9,8’i lisans üstü ve doktora

ve %5,9’u ilköğretim mezunu olarak gözlenmiştir.

Çalışmaya katılanların Sosyo-Ekonomik durumları incelendiğinde Üst-Orta sınıfın yoğunlukta olduğu görülmektedir.

Buna göre çalışmaya katılanların;

%23,6’sı AB grubu,

%50,8’i C1 grubu,

%19,0’u C2 grubu iken

%6,7’si ise DE grubudur.

Şekil 5: “Corona Virüsü Salgını” dan önce hiç sanal market/e- alışveriş yapma dağılımı

Çalışmaya katılanların %69,4’ü “Corona Virüsü Salgını” dan önce sanal market/e- alışverişi yaptığını belirtirken, %30,6’sı ise yapmadığını belirtmiştir.

Şekil 6: “Corona Virüsü Salgını” nedeniyle tedbir amacıyla market ve /veya Pazar alışverişi yapma dağılımı

Çalışmaya katılanları %76,9’u, “Corona Virüsü Salgını” nedeniyle tedbir amacıyla market ve /veya Pazar alışverişi yaptınız mı? Sorusuna “Evet cevabını verirken, %23,1’i ise bu soruya “Hayır” cevabını vermiştir.

Şekil 7: “Corona Virüsü Salgını” nedeniyle  sanal market/e- alışverişi  yapmayı isteme dağılımı

Çalışmaya katılan görüşmecilerin %91,1’i “Corona Virüsü Salgını” nedeniyle  sanal market/e- alışverişi  yapmak istediğini belirtmiştir.

Ayrıca “Corona Virüsü Salgını”ndan önce sanal market/e- alışverişi  yapmadığını belirten 527 kişinin 382’si “Corona Virüsü Salgını” nedeniyle  sanal market/e- alışverişi  yapmak istediğini belirtmiştir. Yani daha önce  sanal market/e- alışveriş yapmayanların %72,5’i salgından sonra sanal alışveriş yapmak istediğini belirtmiştir.

Şekil 8: “Corona Virüsü Salgını” nedeniyle  sanal market/e- alışverişi  sırasında kullanılmak istenen ödeme şekli dağılımı

Sanal market ve e-alışveriş ödemelerini e-sipariş esnasında online olarak ödemek isteyenlerin oranı %57,3’tür. En çok tercih edilen ikinci yöntem ise %24,8 ile kapıda temassız işlem ile ödeme yöntemidir.

Şekil 9: “Corona Virüsü Salgını” nedeniyle  sanal market/e- alışverişi sonrası teslimat sırasında siparişi getiren satış temsilcisinden beklenen davranış dağılımları

“Corona Virüsü Salgını” nedeniyle sanal market/e- alışverişi sonrası teslimat sırasında siparişi getiren satış temsilcisinde en çok beklenilen davranış şeklinin “maske takıyor olması” (%98,3) olarak gözlenirken;

Eldiven takması (%91,9)

Yanında dezenfektan bulundurması (%74,1),

Belli bir mesafede durması (%68,1)

Virüs ve temizlik konusunda bilgili olması (%59,7) şeklinde beklentilerini iletmişlerdir.

Şekil 10: “Corona virüsü salgını” için alınan önlemler dağılımı(Birden fazla cevap alınmıştır)

“Corona virüsü salgını” için en çok alınan önlemin; Dışarıdayken mesafenin korunması (%88,7) olarak gözlenirken,

Diğer seçenekler sırasıyla;

Misafirliğe gitmeme/misafir kabul etmeme (%77,0)

Evden hiç çıkmıyorum %19,3

Ve eldiven takıyorum diyenlerin oranı ise %30,6 olarak gözlenmiştir.

Tablo 1: Araştırmaya katılanların frekans dağılımları

ÖNE ÇIKANLAR

-Korona Virüs salgını öncesinde sanal market/e-alış verişi eğiliminde olan toplum, salgın sonrasında bu yöntemi daha sık kullanma eğiliminde olacak,

-Korona virüs salgını nedeniyle tedbir amaçlı alış-veriş yoğunluğu artarak devam etme eğiliminde olacak,

-Korona virüs salgını öncesinde sanla alışveriş/e-alış veriş yapmayanların %72,5 oranında bu alışveriş yoluna yöneleceği düşünülmektedir,

-Sanal market/e-alışveriş ödemelerini online yapma eğilimi ağırlık kazanırken, kapıdan temassız ödeme şeklinin giderek artacağı görülmektedir.

Bu bölümde tüketicilerin sanal alış-veriş ve ödeme konularında endişe ettikleri gözlenmiştir. Endişe edilen konuların öne çıkan başlıkları şu şekilde tespit edilmiştir:

*Ödemede dolandırılıcılık konularına karşı kendilerini güvende hissetmek istiyorlar

*Sipariş ettikleri ürünün kalitesi konusunda güvenmek istiyorlar,

*Kapıdan ödeme sırasında temassız ödemede alışveriş limiti konusunda sıkıntı yaşamak istemiyorlar,

*Kapıdan ürün teslimatında ve ödeme sırasında satış temsilcisinin güvenilir ve hijyen kurallarına uyan bir görüntü çizmesi beklenmektedir.

*Satış temsilcisinin günümüz koşullarında %98,3 oranında maske takmasının ve %91,9 oranında eldiven kullanmasının gerektiği ön plana çıkmaktadır.

-Çalışmaya katılanların Korona virüsü konusunda kendi kendine aldıkları önlemler incelendiğinde;

Dışarıda bulunulduğu sürece %88,7 oranında “Mesafenin korunmasına” dikkat ettikleri gözlenirken, %77 oranında “Misafirliğe gitmeme ve Misafir kabul etmeme” seçeneğini uygulamaya çalıştıkları gözlenmiştir.

“EVDE KALIN SAĞLIKLI KALIN”